Faktör V (Proakselerin)
Test Bilgileri
Numune Alınma Şekli
Kan örneği venöz yoldan atraumatik şekilde alınmalıdır. Numune alındıktan sonra tüp nazikçe 4 kez altüst edilerek karıştırılmalı, pıhtılaşma başlamadan önce santrifüj edilmelidir. Plazma sekonder tüpe ayrılarak -20°C'de dondurulmalı ve soğuk zincirde laboratuvara transfer edilmelidir. Dondurulmuş örnekler çözülürken hızlı bir şekilde çözdürülmeli ve yeniden dondurulmamalıdır.
Stabilite Özellikleri
-20°C: 1 ay
Numune Red Kriterleri / Testi Etkileyen Faktörler
Hemolizli, pıhtı içeren, lipemik veya uzun süre bekletilmiş örnekler reddedilir. Faktör V aktivitesi sıcaklığa oldukça duyarlıdır; bu nedenle örneklerin oda sıcaklığında bekletilmemesi gerekir. Faktör V aktivitesi karaciğer hastalıklarında, DIC (yaygın damar içi pıhtılaşma), antifosfolipid sendromu ve oral antikoagülan tedavilerde azalabilir. Ayrıca uygunsuz numune saklama ve taşıma koşulları da faktör aktivitesinin yanlış düşük ölçülmesine neden olur.
Test Bilgisi
Faktör V (Proakselerin), karaciğerde sentezlenen ve pıhtılaşma kaskadında protrombinin trombine dönüşümünü katalize eden önemli bir kofaktördür. Faktör V, trombin tarafından aktif hale getirilir (Faktör Va) ve Faktör Xa ile birlikte protrombinaz kompleksini oluşturur. Bu kompleks, pıhtılaşma sürecinin hızlanmasında kilit rol oynar. Faktör V aktivitesinin ölçülmesi, hem doğumsal Faktör V eksikliğinin (Owren hastalığı) hem de edinsel inhibitörlerin değerlendirilmesinde kullanılır.
Klinik Kullanımı
Faktör V testi, nedeni açıklanamayan uzamış PT ve aPTT sonuçlarında, kanama bozukluklarının nedeninin belirlenmesinde, karaciğer yetmezliğinin pıhtılaşma faktörleri üzerindeki etkisinin değerlendirilmesinde ve DIC (yaygın damar içi pıhtılaşma) sendromunun takibinde kullanılır. Ayrıca konjenital Faktör V eksikliği (Owren hastalığı), edinsel Faktör V inhibitörleri, warfarin tedavisi ve K vitamini eksikliği durumlarının tanısında da önemli bir parametredir. Faktör V aktivitesinin azalması, hem kanama hem de pıhtılaşma eğilimini etkileyebileceğinden klinik açıdan kritik bir göstergedir.
Referans Aralıkları
| Cinsiyet | Yaş Aralığı | Referans | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Kadın ve Erkek | 0 GÜN - 5 GÜN | 36 - 108 % | |
| Kadın ve Erkek | 5 GÜN - 30 GÜN | 45 - 105 % | |
| Kadın ve Erkek | 1 AY - 3 AY | 62 - 134 % | |
| Kadın ve Erkek | 3 AY - 6 AY | 48 - 132 % | |
| Kadın ve Erkek | 6 AY - 12 AY | 55 - 127 % | |
| Kadın ve Erkek | 1 YIL - 6 YIL | 79 - 127 % | |
| Kadın ve Erkek | 6 YIL - 7 YIL | 63 - 116 % | |
| Kadın ve Erkek | 7 YIL - 10 YIL | 69 - 132 % | |
| Kadın ve Erkek | 10 YIL - 12 YIL | 66 - 136 % | |
| Kadın ve Erkek | 12 YIL - 14 YIL | 66 - 135 % | |
| Kadın ve Erkek | 14 YIL - 16 YIL | 61 - 129 % | |
| Kadın ve Erkek | 16 YIL - 18 YIL | 65 - 131 % | |
| Kadın ve Erkek | 18 YIL - 120 YIL | 70 - 120 % |